کرمان- مستند «بازار عزیز» که با محوریت یکی از کوچههای تاریخی کرمان، گذشته و حال این محدوده، خاطرات ساکنان و وضعیت خانه های قدیمی را روایت می کند در یوتیه باغ هنر کرمان اکران شد.
به گزارش خبرنگار مهر، مستند «بازار عزیز» به کارگردانی رضوان بوستانی، با محوریت یکی از کوچههای تاریخی کرمان، گذشته و حال این محدوده، خاطرات ساکنان و وضعیت خانههای قدیمی آن را روایت میکند و به موضوع مرمت، تغییر کاربری و تأثیر این تغییرات بر هویت بناهای تاریخی میپردازد.
این مستند با هدف ثبت روند مرمت چند خانه تاریخی در یکی از کوچههای قدیمی کرمان شکل گرفت و در ادامه، روایت فیلم به گذشته و حال این کوچه، خاطرات ساکنان و وضعیت خانههای تاریخی آن پرداخت.
کارگردان این مستند، درباره شکلگیری ایده ساخت «بازار عزیز» به خبرنگار مهر گفت: ایده اولیه فیلم زمانی شکل گرفت که چهار نفر از افرادی که در این مستند معرفی میشوند، پیشنهاد ساخت فیلمی درباره روند مرمت خانههای قدیمی این کوچه را مطرح کردند و قرار بود طی یک سال در کنار این افراد حضور داشته باشم و مراحل تغییر و مرمت خانهها را ثبت کنم.
رضوان بوستانی، ادامه داد: در نتیجه، مستند به گذشته و وضعیت امروز کوچه، خانههای در حال ویرانی، خاطرات ساکنان و اتفاقاتی که در طول سالها در این محدوده رخ داده است، پرداخت.
کارگردان «بازار عزیز» درباره موقعیت مکانی این کوچه گفت: این محدوده حدفاصل خیابانهای ابوحامد و خوشرو قرار دارد و از سمت ابوحامد با تابلوی «قبه سبز» قابل شناسایی است.
وی ادامه داد: این کوچه در گذشته با نام بازار عزیز شناخته میشده و به یکی از مسیرهای اصلی کسبوکار در بافت قدیم کرمان متصل بوده است.
وی افزود: در مجاورت این محدوده، قبه سبز و بناهای تاریخی دیگری از جمله مسجد و خانههای قدیمی قرار دارند و این کوچه را میتوان یکی از بخشهای قدیمی بافت تاریخی شهر کرمان دانست.
بوستانی، با اشاره به حضور چهار نفر از فعالان در روند مرمت خانههای این محدوده بیان کرد: خانم طاهر و آقایان موسوی، ماهانی و ملکی با هدف حفظ و احیای خانههای قدیمی، اقدام به خرید و مرمت برخی از این بناها کردهاند و برای آنها کاربریهایی همچون هتل بوتیک، اقامتگاه، کافهکتاب و کافههنر در نظر گرفته شده است.
وی افزود: این اقدامات از یک سو میتواند برای مالکان منفعت اقتصادی داشته باشد و از سوی دیگر به حفظ بخشی از بافت تاریخی شهر و جلوگیری از تخریب و نابودی خانههای قدیمی کمک کند؛ با این حال، تأثیر چنین تغییراتی بر هویت و آینده این کوچه موضوعی است که باید در ادامه مورد توجه قرار گیرد.
بوستانی، با بیان اینکه «بازار عزیز» در جریان تولید از یک روایت صرفاً مرمتی فاصله گرفت، اظهار کرد: بخش مهمی از فیلم به خاطرات و زندگی افرادی اختصاص پیدا کرده که در این کوچه زندگی کردهاند یا همچنان در آن سکونت دارند.
وی گفت: این کوچه با وجود فروریختن دیوارها و فرسودگی خانهها، همچنان زنده است و ساکنانی دارد که به آن زندگی بخشیدهاند. همچنین در کنار این افراد، نسل جدیدی نیز در تلاش است تا دوباره به این فضا رونق ببخشد.
کارگردان مستند «بازار عزیز» کوچههای قدیمی را بخشی از حیات اجتماعی شهر دانست و گفت: در گذشته کوچه تنها محلی برای عبور و مرور نبود، بلکه محل تعامل و تجمع ساکنان، گفتوگو، دورهمی و شکلگیری بخشی از روابط اجتماعی بود؛ ویژگیای که به تدریج در ساختار شهرهای امروزی کمرنگ شده است.
تغییر کاربری خانههای تاریخی و نسبت آن با حفظ هویت بناها
بوستانی، گفت: یکی از پرسشهایی که فیلم مستند «بازار عزیز» مطرح میکند این است که آیا این مرمت به نفع خانههاست؟ آیا کاری که جوانها انجام میدهند به حفظ خانه کمک میکند یا تغییر کاربری آنها ممکن است به هویت خانه آسیب بزند؟
وی افزود: تغییر کاربری بناهای تاریخی میتواند متناسب با نیازهای امروز جامعه، زمینه حفظ و استفاده دوباره از این بناها را فراهم کند، اما در عین حال این نگرانی وجود دارد که با تغییر کارکرد و معنای خانه، بخشی از خاطره و هویت آن نیز از میان برود.
این کارگردان ادامه داد: خانه فقط معماری نیست؛ وقتی معنا تغییر میکند، شکل و ظاهر هم دیگر آن نوستالژی گذشته را ندارد و ماهیت خانه تغییر پیدا میکند.
بوستانی، در بخش دیگری از صحبتهای خود بر ضرورت افزایش حساسیت شهروندان نسبت به میراث فرهنگی و تاریخی تأکید کرد و گفت: حفظ بناهای تاریخی تنها مسئولیت دستگاههای متولی نیست و هر شهروند میتواند متناسب با توان و موقعیت خود در حفاظت از میراث شهر نقش داشته باشد.
وی با اشاره به وضعیت برخی بناهای تاریخی کرمان اظهار کرد: توجه به خانهها، کوچهها، بناهای تاریخی و حتی عناصر معماری معاصر شهر، بخشی از مسئولیت شهروندان در قبال محیطی است که در آن زندگی میکنند و نباید نسبت به روند فرسودگی و از میان رفتن این میراث بیتفاوت بود.
گفتنی است رضوان بوستانی تصویربرداری، صدا و کارگردانی مستند «بازار عزیز»، مهدی بوستانی شهربابکی تدوین، امیر شمس اصلاح رنگ، حامد کیان صداگذاری و پدرام جوادزاده ساخت موسیقی این اثر را بر عهده داشتهاند.
تهیهکنندگی مستند «بازار عزیز» نیز توسط رضوان بوستانی و محمد قاسمی انجام شده است.
